و مورد استفاده كشاورزان است . انواع خيش و كارگاههاى بافندگى در بهبود حيات اقتصادى و اجتماعى مردم آن روزگار نقش مهمى داشت . در اين دورهء تاريخى ظاهرا امور كشت و زرع و كوزه‌گرى و ساختن حصير و زنبيل و پرورش كودك و طبخ به عهدهء زنان بود و مردان بيشتر به كارهاى دشوارترى ، نظير جنگ و شكار و نگاهدارى حيوانات اهلى و فعاليتهاى صنعتى ، مشغول بودند . كارگاههاى بافندگى تحول بزرگى از لحاظ كيفيت و كميت در طرز لباس پوشيدن آدميان به - وجود آورد و همچنين فكر نظافت شخصى را بايد زادهء آن دانست . لباسهاى چرمى دوران گذشته قابل شستشو نبود ، درحالىكه پارچه ، خواه از پشم بافته مىشد و خواه از الياف نباتى ، براحتى شسته و پاكيزه مىشد . علاوه بر اينها پارچه‌بافى يكى از كارهاى دايمى زنان كدبانو شد كه در فواصل فراغت از امور طبخ و بچه‌دارى مقدارى پارچه براى مصارف عموم افراد خانواده تهيه مىكردند . « 90 » نخستين مصنوعات به عقيدهء ويل دورانت : . . . از آن‌وقت كه انسان توانست سنجاق و سوزن را بسازد به كار بافندگى پرداخت و نيز مىتوان گفت كه از وقتى كه انسان به بافندگى آغاز كرد برحسب ضرورت سوزن و سنجاق را ساخت . چون انسان به اين خشنود نبود كه خود را با پوست حيوانات بپوشاند ، با پشم گوسفند و الياف گياهان ، لباسهايى براى خود تهيه كرد و همين لباس ساده است كه جامهء مرد هندى و شنل يونانى و لنگ مصرى قديم و ساير اقسام گوناگون و جذاب لباس انسان را در عهدهاى مختلف تشكيل داده است . پس از آن از عصارهء گياهان يا خاكهاى ملون موادى به دست آوردند و جامه را با آن رنگ كردند و به اين ترتيب لباسهاى رنگين خاصى براى فرمانروايان و پادشاهان درست شد . « 91 » رفته‌رفته الياف نازكتر و ظريفترى به كار بردند و بافندگى هنر مخصوص زن گرديد . دوكها و

--> ( 90 ) . سير تمدن ، پيشين ص 113 . ( 91 ) . تاريخ تمدن ، ( كتاب اول - بخش اول ) پيشين .